Kakang Barang
(Pamagpuge king Bye)
orening anak bayung suli
king kamulatan dang mewili
maluwat nakang mitabili
bugtung biye mu ping melili
karing karinan ding mesawi.
alus biye mung kabilugan
mepupus ya king kaylugan
bagse't bangka santungan
alang patad natad daungan
kaluguran meto balayan.
pemagse mo’t linipat ilug
matwa’t bingut lubus kaybug
at ding pipi’t maklak balugbug
aldo’t bengi maski makalbug
alang aramdam pagal-karug.
memutatan kalyu mung palad
ligat kutis palid mung bilad
bitis burakan mung mibabad
ala rugung kabuladbulad
tinggap ing kalmang makasadsad.
karing libu-libung natad mu
lipat ilug mung pasaheru
akalingwan emu pin agyu
detang mintang pisamban rugu
miglinis kaladwa at pusu.
makintab malan sedang piblas
malare kutis alang pekas
bitis at palad alang kaplas
danup ning atyan e maliswas
uli mu midinan lang basbas.
dapot ika milub kang misan
king malapit-marayung p'samban
anyang yatad ka king kutkutan
kilub ning marimlang karinan
midaun matbud mung katawan.
o Kakang Barang a bangkera
bye delanan atin kapara
memusan krus anggang Golgota
linigtas lumud sasyo k'ladwa
atbang ilug karin ing timawa.
king milabas mung makuyad bye
ditak ing nawad dakal ing binye
paynawang mapagal mung napun
kumbabang lub dala anggang aun
ketang mababang tambun gabun.
nukarin man kabilyan ngeni
tayimtim ing kakung pangadi
king kandungan ning Ibpa mayli
marayu karing budhing gaguti.
(Makuyad a Sanese)
Magaral nakung wambi inyang
muna keng akit y Kakang Barang (Barbara). Pengabyayan
na ing pamagbankera. Tunggal mung kusing ing bayad. Makanyan man atin
pa muring manutang o ali mamayad kaya. Agyu deng paglokuwan.
Alus magisi ya takde keng pamamagse potang masalusu ing agus. Aldoldo umpisang maspak ya ing munag angga keng malalam ne ing silim oyni ing meging ritual nang kapanintunan.
Atad-sundu nala ring memaryu king San
Pedro (Dampalit) kasumangid pampang ning ilug a malalam at ing lipat dulungan ya pin ing ausan ming Muella. Atin ya mung 35 metrus ing lapit ning sadsaran king pasbul ning Pisamban
Sasmuan.
Y Kakang Barang maragul yang babayi. Kulut ya buak, makapal ya labi at ligat ing tuling
na balat. Nung tutu ing indredus, anak yang Merkanung midestinu Olongapo at ing
Inda na matni ing katutwan na tau ya kekami Sasmuan.
E ya matulid pamagsalita dapot e ne man pipi. Gaguti ing aus mi karing anti kaya. Ating kuskus balungus na mebuktut ya kalapastanganan da ding adwang bayintaung
dagul Poblacion na anak da ring atinan a pamilya. “Sonny” ing pelagyu da king
mibayit nang anak. Mas masubi king Inda nang gaguti, ing anak e daretsang makapagsalita, lubusan yang pipi. Medagul yang marusing, alus basan ya imalan at magpalimus ya king
dalan.
Sidsad ne ing kalbaryu nang Kakang Barang at ing kaganapan
na ning biye na keti sulip yapin ing pamanatad na karing libu-libung kapatad
king daungan papuntang Pisamban! Dapot kanitang iya ing yatad king tawling karinan abilang mo keng taliri ding mekipagnugut kaya. Maski metung alang makapiblas sedang imalan. Kalupa nalang burakan a bitis ding minatad kaya king kutkutan nang tambun gabun.
Na nung aliwa king bagse, brasu at bangka na mengalumud la
sa ding dinulung at ena miras king sumangid sadsaran, ketang dane Pisamban.
Nung nukarin ya man ngeni, pangadi
kung ala yu king karinan da ring adwang kaladwang menako puri’t binuktut kaya!
Biyernes Santo
14 Abril 2006
MORE REFLECTIONS ON "KAKANG BARANG"
Nganang Rolando de Jesus (Tiakbong):
"Keng bilis ning bie, reng e kapansinpansin, maralas ilang mamie at manuldu keng katutuan at matulid. Minsan kailangan ing magdatila at makirandam keng katajimikan. Tune yang gintu makalublub keng burak y Kakang Barang."
Nganang Atsing Nancy Lagman:
"Alayu king pisamban ing Guinu, iti iya ing apapagkamalyan da ding tau. Y Kakang Barang ikit ne ing Guinu ketang serbisyu nang binie karing tau daralakit kasumangid ilog. Ing ilog iya ing dalan, at deng bangka at bagse ila ding instrumentu at y Kakang Barang iya ing Guinung mikakatauan tau."
Nganang Atsing Helen D. Lagman:
"Angyang ditac ala cung capicacunuan na dacal na la deng Kakang Barang ding mig re-incarnate. Eya metung y Jesus, Kakang Barang, Moses, Budha, John, the Baptist, Krishna. EYA BUGTUNG ING ANAK NING DIYOS !!! EYA METUNG A TAU ING MEGUING DIYOS QUETI QNG YATU. ITA MU NGAN MELALANG TAMU QNG LUPA NING DIYOS, CAPAREU NANG JESUS.
Nganang Cong Ernie Turla:
"...ing taung maca-Dios, aliwa ya itang cosiang a atin mung ating
rosario queng gamat na, ni itang sisimbang (o sasamba naman nung Putis ya ocaya Iglesia) mapanalangin queng Guinu. Ya pin itang aguiang e ya babasang
biblia, pero atin yang cosecia at atatagquil no bie reng capara nang tau queng dapat nang matinu at ganaca lacuas na careng mangailangan saup."
Ngaku naman:
Nung y Bankerang Kakang Barang "ikit ne ing Guinu ketang serbisyu nang binie karing tau daralakit kasumangid ilog" ... Antitanamong sasabyan na ing metung a Inyeru "should not only be building roads, bridges, skycrapers but also homes". Nanung ulaga na ning matas a bantayog nung ing pundasyun na e ne man tutuklu king mababang gabun? Antilamong basung mebalbal!
O kaya ing metung a Doktor "should bring back to life the paralysed
virtues of society." Dinatang ing panaun atin nang "cloning". Mabye
ne't mangisnawa itang rebultung gintung baka ketang panaun nang Moses. Matas at marayu ne disnan ing siensya dapot darakal nong darakal ding masakit, daranup at kaladwang sasyo!
At ing metung a Abogado "should kindle the cold letter of the law with
the warm tissue
of life." Ing mimiral nang gamat ning hustisya masyadu
yang marimla datang karing pakakalulu, karing salat king bye, karing
kakalugkug atyan!
Sana naman pu marakal a Kakang Barang a mag-reincarnate!
bravenet.com